วิเคราะห์คุณค่า

สรุปตามประเด็นที่ปรากฏในเอกสาร และแยกแต่ละเรื่องออกจากกันชัดเจน

โสฬสไตรยางค์

ใช้สัมผัสสระและสัมผัสอักษร ทำให้โคลงไพเราะและจดจำง่าย

เป็นแนวปฏิบัติในการดำเนินชีวิต การคบเพื่อน การใช้วาจา และการเห็นประโยชน์ส่วนรวม

สะท้อนค่านิยมและความเชื่อทางศาสนาเรื่องความไม่เที่ยงของชีวิต

ใช้การเล่นคำ สัมผัสสระ และสัมผัสอักษร

มุ่งพัฒนาความคิด อารมณ์ คำพูด และการกระทำ

ให้ความสำคัญกับวัฒนธรรมการพูด มารยาท และการกลั่นกรองถ้อยคำ

ใช้ลีลาเล่านิทาน สัตว์แทนลักษณะมนุษย์ สัมผัสอักษร และการซ้ำคำ

ให้ข้อคิดเรื่องไม่ประมาท สามัคคี หลีกคนพาล และความมุมานะ

เชื่อมการกระทำและผลของตัวละครกับการดำเนินชีวิตจริง

ราชสีห์กับหนู — อย่าประมาทผู้ที่ด้อยกว่าตน
บิดากับบุตรทั้งหลาย — ความสามัคคีคือพลัง

สุนัขป่ากับลูกแกะ — ควรหลีกเลี่ยงคนพาล
กระต่ายกับเต่า — ความประมาทย่อมก่อให้เกิดความเสียหาย