ราชสีห์กับหนู
ราชสีห์ไว้ชีวิตหนู ต่อมาหนูช่วยกัดเชือกช่วยราชสีห์ สอนว่าอย่าประมาทผู้ที่ด้อยกว่าตน



พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงแปลนิทานอีสปเป็นภาษาไทย และทรงพระราชนิพนธ์โคลงสี่สุภาพกำกับท้ายแต่ละเรื่อง โดยมีผู้ร่วมแปลและแต่ง


แปลนิทานอีสปและมีโคลงกำกับท้ายเรื่อง

ใช้สัตว์แทนบุคคลให้ผู้ฟังคิดตาม

“ปกรณำ” หมายถึงเรื่องราวหรือหนังสือ
ราชสีห์ไว้ชีวิตหนู ต่อมาหนูช่วยกัดเชือกช่วยราชสีห์ สอนว่าอย่าประมาทผู้ที่ด้อยกว่าตน



บิดาใช้กำไม้สอนบุตรว่าความสามัคคีทำให้เข้มแข็ง แต่ความแตกแยกทำให้อ่อนแอ




สุนัขป่าหาเหตุใส่ร้ายลูกแกะเพื่อทำร้าย สอนให้ระวังคนพาล



กระต่ายประมาทเพราะมั่นใจในความเร็ว ส่วนเต่ามุ่งมั่นเดินต่อเนื่อง จึงชนะ





ใช้สัตว์แทนนิสัยมนุษย์และเล่าเรื่องเชิงเสียดสี

ใช้เสียงสัมผัสอักษรเพื่อเพิ่มความไพเราะ

ซ้ำคำว่า “ร่วม” เพื่อเน้นความพร้อมเพรียง

ราชสีห์กับหนู — อย่าประมาทผู้ที่ด้อยกว่าตน เพราะผู้เล็กหรืออ่อนแอกว่าก็อาจช่วยเหลือเราได้
บิดากับบุตรทั้งหลาย — ความสามัคคีทำให้หมู่คณะเข้มแข็ง

สุนัขป่ากับลูกแกะ — ควรหลีกเลี่ยงคนพาล เพราะคนพาลอาจหาเหตุทำร้ายผู้อื่นได้
กระต่ายกับเต่า — ความประมาทและความมั่นใจในตนเองมากเกินไปอาจนำไปสู่ความเสียหาย